Ganga: మన దేశంలో 5 రాష్ట్రాల నుంచి ప్రవహించే ఒకే ఒక్క నది ఏదంటే?

Ganga: భారతదేశ భౌగోళిక నిర్మాణంలో నదులు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. కొన్నినదులు తూర్పు దిశగా ప్రవహిస్తే, మరికొన్నివి పడమర వైపు సాగుతాయి. పర్వతాలు, మైదానాలు, అటవీ ప్రాంతాలు దాటి ఎన్నో రాష్ట్రాల గుండా ప్రవహిస్తూ ప్రజల జీవన విధానాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంటాయి. అయితే దేశంలో అత్యధిక రాష్ట్రాల గుండా ప్రవహించే నది ఏది అన్న ప్రశ్నకు సమాధానం ఒక్కటే. అదే గంగానది. ఈ మహానది ఏకంగా 5 రాష్ట్రాల గుండా ప్రవహిస్తూ కోట్లాది ప్రజలకు జీవనాధారంగా నిలుస్తోంది.

హిమాలయ పర్వత శ్రేణిలోని గంగోత్రి ప్రాంతంలో పుట్టే ఈ నది అక్కడ భాగీరథి పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది. అనంతరం దేవప్రయాగ వద్ద అలకనంద నదితో సంగమమై గంగగా మారుతుంది. అక్కడి నుంచి సుమారు 2,525 కిలోమీటర్ల ప్రయాణం ప్రారంభించి ఉత్తరాఖండ్ నుంచి బయలుదేరి ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్, జార్ఖండ్, పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రాల గుండా ప్రవహిస్తుంది. మార్గమధ్యంలో అనేక పుణ్యక్షేత్రాలు, చారిత్రక పట్టణాలు, వ్యవసాయ భూములు ఈ నది జలాలతో సస్యశ్యామలమవుతాయి.

ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని హరిద్వార్, ప్రయాగ్‌రాజ్, వారణాసి వంటి ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రాలు ఈ నది తీరాన వెలసి ప్రత్యేక గుర్తింపును సంపాదించాయి. అనంతరం బీహార్ రాష్ట్రంలో ప్రవేశించే ఈ నది పాట్నా, భాగల్పూర్ ప్రాంతాల్లో సుమారు 30 మీటర్లకు పైగా లోతుతో ప్రవహిస్తుంది. తర్వాత జార్ఖండ్‌లోని సాహిబ్‌గంజ్ జిల్లాలో కొద్ది దూరం మాత్రమే సాగి పశ్చిమ బెంగాల్‌లోకి ప్రవేశిస్తుంది. అక్కడికి చేరుకున్న తర్వాత ఒక భాగం హుగ్లీగా విడిపోయి కోల్‌కతా వైపు సాగుతుండగా, ప్రధాన ప్రవాహం బంగ్లాదేశ్‌లోకి ప్రవేశించి పద్మ పేరుతో కొనసాగుతుంది.

గంగానది ప్రత్యక్షంగా 5 రాష్ట్రాల గుండా ప్రవహించినప్పటికీ, దాని పరివాహక ప్రాంతం మాత్రం ఏకంగా 11 రాష్ట్రాలకు విస్తరించి ఉంది. యమున, సోన్, చంబల్, గండక్ వంటి ఉపనదులు వివిధ రాష్ట్రాల్లో పుట్టి వచ్చి గంగలో కలుస్తాయి. ఈ కారణంగా హిమాచల్ ప్రదేశ్, హర్యానా, ఢిల్లీ, రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రాలు కూడా గంగానది పరివాహక ప్రాంతంలో భాగమవుతాయి. ఈ విధంగా దేశంలోని విశాల భూభాగాన్ని ప్రభావితం చేస్తూ గంగానది వ్యవసాయం, తాగునీటి సరఫరా, రవాణా, ఆధ్యాత్మిక జీవనానికి మూలస్తంభంగా నిలుస్తోంది.

ఈ మహానదికి ప్రత్యేక శుద్ధి సామర్థ్యం ఉందని శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. నీటిలో హానికర జీవులను నియంత్రించే సూక్ష్మ జీవకణాలు ఉండటం వల్ల ఇతర నదులతో పోలిస్తే ఎక్కువ కాలం నీరు తాజాగా ఉండగలదని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. అంతేకాకుండా దేశంలో అరుదుగా కనిపించే గంగానది డాల్ఫిన్లు ఈ జలాల్లోనే నివసిస్తాయి. పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రాంతంలో గంగ, బ్రహ్మపుత్ర నదులు కలిసి బంగాళాఖాతంలో కలిసే ప్రాంతంలో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద డెల్టాగా పేరుగాంచిన సుందర్బన్ డెల్టా ఏర్పడింది. ఇది ప్రకృతి వైవిధ్యానికి నిలయంగా నిలుస్తోంది.

దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలోనూ, సాంస్కృతిక పరంపరలోనూ, ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాల్లోనూ గంగానది ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించుకుంది. అనాదిగా సాగుతున్న నాగరికతకు ఇది సాక్ష్యంగా నిలుస్తూ భారతదేశ చరిత్రలో చిరస్మరణీయమైన అధ్యాయాన్ని రాస్తోంది.

ALSO READ: Colour Chicks: రంగురంగుల కోడిపిల్లలు చనిపోకుండా ఎలా పెంచాలో తెలుసా?