US-Iran War: ట్రంప్ ప్లాన్ B.. ఇదేనా..?

US-Iran War: మధ్యప్రాచ్యంలో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్త పరిస్థితులు రోజు రోజుకు మరింత సంక్లిష్టంగా మారుతున్నాయి. గత నాలుగు వారాలుగా కొనసాగుతున్న యుద్ధ పరిణామాల నేపథ్యంలో అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు తగ్గే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయనే సంకేతాలు మొదట కనిపించినా, తాజా పరిణామాలు మాత్రం విరుద్ధ దిశగా వెళ్తున్నాయి. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చర్చలు సానుకూలంగా సాగుతున్నాయని ప్రకటించిన 24 గంటలు కూడా గడవకముందే, టెహ్రాన్ నుంచి వచ్చిన కఠిన స్పందన ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించింది. తమపై జరిగిన దాడులను ఓటమిగా భావించి ఎలాంటి ఒప్పందం కుదుర్చుకోవాలని ఆశించవద్దని ఇరాన్ సైనిక వర్గాలు స్పష్టం చేయడంతో పరిస్థితి మరింత ఉద్రిక్తంగా మారింది.

చర్చలపై ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలను ఇరాన్ పూర్తిగా తిరస్కరించడం గమనార్హం. పశ్చిమాసియాలో స్థిరత్వం తీసుకురావడానికి తమ సైనిక శక్తి అవసరమని, ఆ ప్రాంతంలో పరిస్థితులు మారాలంటే ముందుగా తమ నిబంధనలు అమలు కావాలని ఇరాన్ స్పష్టం చేసింది. చమురు ధరలు తగ్గడం లేదా పెట్టుబడులు పెరగడం వంటి అంశాలు కూడా తమ నిర్ణయాలపై ఆధారపడి ఉంటాయని పేర్కొంది. ప్రారంభం నుంచే తమ వైఖరి ఇదేనని, అమెరికాతో రాజీ పడే ప్రసక్తే లేదని టెహ్రాన్ తేల్చి చెప్పింది. ఈ నేపథ్యంలో అమెరికా గతంలో తీసుకున్న నిర్ణయాల వల్లే ఇప్పుడు చర్చల దశకు వచ్చిందని ఇరాన్ ఆరోపించడం అంతర్జాతీయంగా చర్చనీయాంశమైంది.

ఇక మరోవైపు యుద్ధం కొనసాగుతున్న సమయంలోనే ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా వైమానిక దాడులు జరపడం ఇరాన్‌లో అవిశ్వాసాన్ని మరింత పెంచింది. ఇదే కారణంగా అమెరికాపై నమ్మకం ఉంచే పరిస్థితి ప్రస్తుతం లేదని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఇదిలా ఉండగా, ఇరాన్ ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలపై జరగాల్సిన దాడులను 5 రోజుల పాటు వాయిదా వేయాలని అమెరికా యుద్ధ విభాగానికి ట్రంప్ ఆదేశించినట్లు సమాచారం వెలువడింది. అయినప్పటికీ ఇరాన్ మాత్రం ఎలాంటి చర్చలు జరుగుతున్నాయనే విషయాన్ని ఖండించడం పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టం చేస్తోంది.

అమెరికా వైస్ ప్రెసిడెంట్ జేడీ వాన్స్, విదేశాంగ కార్యదర్శి మార్కో రూబియో నేతృత్వంలో చర్చలు కొనసాగుతున్నాయని ట్రంప్ చెప్పినప్పటికీ, ఇరాన్ స్పందన మాత్రం పూర్తిగా భిన్నంగా ఉంది. తమ దాడులతో ఇరాన్ నౌకాదళం, వైమానిక దళం, కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థ దెబ్బతిన్నాయని అమెరికా చెబుతున్నప్పటికీ, యుద్ధ రంగంలో వాస్తవ పరిస్థితులు అంత సులభంగా కనిపించడం లేదు. ఇదే సమయంలో సుమారు 3 వేల మంది సైనికులను మధ్యప్రాచ్యానికి పంపే యోచనలో అమెరికా ప్రభుత్వం ఉన్నట్లు వార్తలు రావడం కూడా ఉద్రిక్తతలను పెంచుతోంది.

దౌత్యపరంగా యుద్ధాన్ని ముగించాలనే సంకేతాలు ఇస్తూనే, సైనిక బలగాల సమీకరణ కొనసాగించడం వెనుక వ్యూహాత్మక ఆలోచన ఉందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. యుద్ధంలో కొంతమేర దెబ్బతిన్న ఇరాన్‌ను ఒత్తిడిలో పెట్టి చర్చల బల్లపైకి తీసుకురావాలన్న ప్రయత్నంగా దీనిని చూస్తున్నారు. అయితే మరోవైపు అమెరికాపై ఒత్తిడి కూడా పెరుగుతోంది. యుద్ధం ప్రారంభంలో ఊహించినట్టుగా ఇరాన్ త్వరగా బలహీనపడకపోవడం ట్రంప్ లెక్కలను తారుమారు చేసినట్లు కనిపిస్తోంది.

ఇరాన్ సుప్రీం నాయకుడు అయతుల్లా అలీ ఖమేనీని తొలగిస్తే వ్యవస్థలో గందరగోళం ఏర్పడి ప్రజల్లో నిరసనలు వెల్లువెత్తుతాయని అమెరికా భావించినా, అలా జరగలేదు. పైగా ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ ప్రతిదాడులు మరింత బలంగా కొనసాగించాయి. గల్ఫ్ ప్రాంతంలోని అమెరికా మిత్ర దేశాలపై దాడులు జరపడం ద్వారా ఇరాన్ తన వ్యూహాన్ని విస్తరించింది. ఇది అమెరికా అంచనాలకు పూర్తిగా విరుద్ధంగా మారింది.

యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి ఇరాన్ సైనిక శక్తి బలహీనపడిందని అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ చెబుతున్నప్పటికీ, ప్రస్తుత పరిస్థితులు మాత్రం భిన్నంగా కనిపిస్తున్నాయి. నాలుగు వారాల నిరంతర దాడుల తర్వాత ఉద్రిక్తతలు తగ్గాల్సిందిపోయి మరింత పెరిగాయి. యుద్ధం ముగిసే దిశగా స్పష్టమైన మార్గం కనిపించకపోవడం కూడా ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో 15 అంశాలతో కూడిన ప్రతిపాదనలను అమెరికా ఇరాన్‌కు పంపినట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి. అయితే అందులో చాలా అంశాలను ఇరాన్ ఇప్పటికే తిరస్కరించినట్లు తెలుస్తోంది.

ప్రస్తుతం ఇరాన్ కూడా తక్షణమే యుద్ధాన్ని ఆపే పరిస్థితిలో కనిపించడం లేదు. అయితే భద్రతకు హామీ ఇచ్చే మెరుగైన ఒప్పందం కోసం పోరాటాన్ని కొనసాగించే అవకాశాలు ఉన్నాయి. హర్మూజ్ జలసంధిని నియంత్రించడం ద్వారా ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాపై ప్రభావం చూపగల సామర్థ్యం ఇరాన్‌కు ఉండటం, ఈ సమయంలో దానికి ఒక బలంగా మారింది. దీంతో చర్చల్లో మెరుగైన నిబంధనలు సాధించేందుకు ప్రయత్నించే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు.

అయితే యుద్ధం కొనసాగితే ఇరాన్‌కు కూడా భారీ నష్టం వాటిల్లే ప్రమాదం ఉంది. ఇప్పటికే సుమారు 1500 మందికి పైగా ప్రజలు మరణించగా, కీలక నగరాలు, మౌలిక సదుపాయాలు దెబ్బతిన్నాయి. ద్రవ్యోల్బణం పెరగడం, 9 కోట్ల మందికి పైగా ప్రజలపై ఇంటర్నెట్ పరిమితులు విధించడం వంటి చర్యలు దేశంలో అసంతృప్తిని పెంచుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా నిరసనలు పెరిగే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి.

ఇరాన్ నాయకత్వంలో మార్పులు చోటుచేసుకున్నప్పటికీ, విధానాల్లో పెద్దగా మార్పు కనిపించడం లేదు. అధ్యక్షుడు మసూద్ తక్కువగా మాట్లాడటం, కీలక నిర్ణయాలు సైనిక వర్గాల చేతుల్లో ఉండటం దౌత్యపరమైన మార్గాలను మరింత సంకుచితం చేస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు ఇరుపక్షాలకూ సరైన మార్గం కనిపించడం లేదు.

ALSO READ: Sperm: చంద్రుడిపై పిల్లలు పుట్టరా?