Budget 2026: టాప్-10 హైలైట్స్ ఇవే

Budget 2026: వచ్చే ఆర్థిక సంవత్సరం 2026-27కు సంబంధించిన వార్షిక బడ్జెట్‌ను కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారికంగా ప్రవేశపెట్టింది. ఫిబ్రవరి 1న పార్లమెంట్ వేదికగా కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ఈ బడ్జెట్‌ను సమర్పించారు. ఇది ఆమె వరుసగా ప్రవేశపెట్టిన తొమ్మిదవ బడ్జెట్ కావడం విశేషం. ఈ సందర్భంగా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేయడమే లక్ష్యంగా, దీర్ఘకాలిక అభివృద్ధికి దోహదపడేలా బడ్జెట్‌ను రూపొందించినట్లు ఆమె స్పష్టం చేశారు. “సబ్ కా సాథ్, సబ్ కా వికాస్” నినాదానికి అనుగుణంగా ప్రతి వర్గాన్ని అభివృద్ధి బాటలోకి తీసుకెళ్లే విధంగా కీలక నిర్ణయాలు తీసుకున్నట్లు వెల్లడించారు.

బడ్జెట్ 2026లో మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి, పెట్టుబడుల పెంపు, విదేశీ పెట్టుబడులకు అనుకూల విధానాలు, ఆర్థిక క్రమశిక్షణ కొనసాగింపు వంటి అంశాలకు పెద్దపీట వేశారు. అదే సమయంలో మార్కెట్లపై ప్రభావం చూపే ఫ్యూచర్స్ అండ్ ఆప్షన్స్ లావాదేవీలపై పన్నులు పెంచడం, బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థను భవిష్యత్తుకు సిద్ధం చేయడం వంటి నిర్ణయాలు కూడా చోటు చేసుకున్నాయి. దేశ ఆర్థిక వృద్ధిని వేగవంతం చేయడమే కాకుండా ఉపాధి అవకాశాలు పెంచేలా, పెట్టుబడులను ఆకర్షించేలా ఈ బడ్జెట్ రూపుదిద్దుకున్నట్లు ఆర్థిక వర్గాలు విశ్లేషిస్తున్నాయి.

ఈ బడ్జెట్‌లో అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన అంశాల్లో ఒకటి క్యాపిటల్ ఎక్స్‌పెండిచర్ పెంపు. మౌలిక సదుపాయాలపై భారీగా ఖర్చు చేయడం ద్వారా ఆర్థిక వృద్ధికి ఊతమివ్వాలనే ఉద్దేశంతో ప్రభుత్వం ముందడుగు వేసింది. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ.11.2 లక్షల కోట్లుగా ఉన్న క్యాపెక్స్‌ను 2026-27లో రూ.12.2 లక్షల కోట్లకు పెంచింది. అంటే దాదాపు 9 శాతం మేర అదనపు కేటాయింపులు జరిగాయి. రోడ్లు, రైల్వేలు, పోర్టులు, పట్టణ మౌలిక వసతుల అభివృద్ధికి ఇది కీలకంగా మారనుంది.

రవాణా రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పులకు దోహదపడేలా కొత్తగా హైస్పీడ్ రైలు కారిడార్లను కూడా బడ్జెట్‌లో ప్రతిపాదించారు. ముంబై-పూణె, పూణె-హైదరాబాద్, హైదరాబాద్-బెంగళూరు, హైదరాబాద్- చెన్నై, చెన్నై-బెంగళూరు, ఢిల్లీ-వారణాసి, వారణాసి- సిలిగుడి మార్గాల్లో హైస్పీడ్ రైలు కారిడార్లను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. ఇవి దేశంలోని ప్రధాన ఆర్థిక, పారిశ్రామిక నగరాలను వేగవంతమైన రవాణాతో అనుసంధానించనున్నాయి.

దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు కార్పొరేట్ బాండ్ మార్కెట్ అభివృద్ధిపై కూడా ప్రత్యేక దృష్టి సారించారు. మార్కెట్ మేకింగ్ ఫ్రేమ్‌వర్క్, డెరివేటివ్స్ వంటి కొత్త విధానాలను ప్రకటించారు. పెద్ద నగరాలు రూ.1,000 కోట్లకు పైగా మున్సిపల్ బాండ్లు జారీ చేస్తే, వాటికి కేంద్రం నుంచి రూ.100 కోట్ల ప్రోత్సాహకాన్ని అందించనున్నారు. చిన్న నగరాల కోసం అమృత్ (AMRUT) పథకాన్ని కొనసాగిస్తూ మౌలిక వసతుల అభివృద్ధికి తోడ్పాటు అందిస్తామని తెలిపారు.

భారతదేశ భవిష్యత్ ఆర్థిక అవసరాలకు అనుగుణంగా బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థను సిద్ధం చేయడానికి హై లెవల్ కమిటీ ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు ఆర్థిక మంత్రి ప్రకటించారు. ఈ కమిటీ ఫైనాన్షియల్ స్టెబిలిటీ, ఫైనాన్షియల్ ఇన్‌క్లూజన్, వినియోగదారుల రక్షణ వంటి అంశాలపై దృష్టి సారించనుంది. దీని ద్వారా బ్యాంకింగ్ రంగంలో దీర్ఘకాలిక సంస్కరణలు అమలులోకి వచ్చే అవకాశముంది.

విదేశీ పెట్టుబడులను మరింత ఆకర్షించే దిశగా ఎన్ఆర్ఐల పెట్టుబడుల పరిమితిని పెంచారు. ఒక కంపెనీలో ఎన్ఆర్ఐలు పెట్టుబడి పెట్టే పరిమితిని 5 శాతం నుంచి 10 శాతానికి పెంచారు. మొత్తం పరిమితిని 10 శాతం నుంచి 24 శాతానికి పెంచడం ద్వారా విదేశీ నిధులు దేశంలోకి మరింతగా వచ్చే అవకాశముందని ప్రభుత్వం అంచనా వేస్తోంది. దీంతో మార్కెట్ లిక్విడిటీ మెరుగుపడనుందని ఆర్థిక నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

ఆర్థిక క్రమశిక్షణ కొనసాగింపులో భాగంగా ఫిస్కల్ కన్సాలిడేషన్‌కు ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉందని ఈ బడ్జెట్ స్పష్టం చేసింది. FY27లో ఫిస్కల్ డెఫిసిట్‌ను GDPలో 4.3 శాతానికి తగ్గించనున్నట్లు అంచనా వేశారు. FY26లో ఇది 4.4 శాతంగా ఉన్న విషయం తెలిసిందే. నెట్ మార్కెట్ బారోయింగ్స్‌ను రూ.11.7 లక్షల కోట్లుగా, గ్రాస్ బారోయింగ్స్‌ను రూ.17.2 లక్షల కోట్లుగా నిర్ణయించారు.

మార్కెట్లలో ఎక్కువ చర్చకు దారితీసిన నిర్ణయాల్లో ఫ్యూచర్స్ అండ్ ఆప్షన్స్ లావాదేవీలపై సెక్యూరిటీస్ ట్రాన్సాక్షన్ టాక్స్ పెంపు ఒకటి. STTను 0.02 శాతం నుంచి 0.05 శాతానికి పెంచారు. ఆప్షన్స్ ప్రీమియంపై 0.1 శాతం, ఎక్సర్‌సైజ్ ఆప్షన్స్‌పై 0.125 శాతం నుంచి 0.15 శాతానికి పెంపు చేశారు. దీని వల్ల డెరివేటివ్స్ మార్కెట్‌పై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.

భారతదేశాన్ని గ్లోబల్ మెడికల్ టూరిజం హబ్‌గా మార్చే దిశగా కూడా కీలక నిర్ణయం తీసుకున్నారు. వైద్య పర్యాటకాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు కొత్త స్కీమ్‌ను ప్రకటించారు. ప్రైవేట్ సెక్టార్ భాగస్వామ్యంతో ఐదు ప్రాంతీయ మెడికల్ హబ్‌లను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. ఈ హబ్‌లలో హాస్పిటల్స్, విద్యా సంస్థలు, పరిశోధన కేంద్రాలు, ఆయుష్ సెంటర్లు, డయాగ్నాస్టిక్ సదుపాయాలు, పోస్ట్ కేర్, రిహాబిలిటేషన్ సేవలు అందుబాటులో ఉంటాయి. దీనివల్ల డాక్టర్లు, ఆలైడ్ హెల్త్ ప్రొఫెషనల్స్‌కు భారీగా ఉద్యోగ అవకాశాలు కలుగనున్నాయి.

రాష్ట్రాల అభివృద్ధికి కూడా ఈ బడ్జెట్‌లో ప్రాధాన్యత దక్కింది. 16వ ఆర్థిక సంఘం సిఫార్సులను పూర్తిగా అమలు చేస్తున్నట్లు కేంద్రం ప్రకటించింది. రాష్ట్రాలకు కేంద్ర పన్నుల్లో 41 శాతం వాటా కొనసాగుతుందని స్పష్టం చేసింది. 2026- 27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గానూ రాష్ట్రాలకు మొత్తం రూ.1.4 లక్షల కోట్లను ఫైనాన్స్ కమిషన్ గ్రాంట్స్‌గా అందించనున్నారు.

డిజిటల్ ఎకానమీని మరింత విస్తరించేందుకు డేటా సెంటర్లు, క్లౌడ్ సర్వీసెస్ రంగానికి భారీ ఊతమిచ్చే నిర్ణయం తీసుకున్నారు. దేశంలో డేటా సెంటర్ సర్వీసులను ఉపయోగించి ప్రపంచవ్యాప్తంగా క్లౌడ్ సేవలు అందించే విదేశీ కంపెనీలకు 2047 వరకు టాక్స్ హాలిడే ప్రకటించారు. అయితే భారతీయ కస్టమర్లకు సేవలు అందించాలంటే తప్పనిసరిగా భారతీయ రీసెల్లర్ ఎంటిటీ ద్వారానే ఇవ్వాల్సి ఉంటుందని స్పష్టం చేశారు. ఈ నిర్ణయం డేటా సెంటర్ రంగంలో పెట్టుబడులు పెరిగేలా చేస్తుందని భావిస్తున్నారు.

ALSO READ: EV Range Tips: ఎలక్ట్రిక్ స్కూటర్ ఎక్కువ దూరం వెళ్లాలంటే ఈ టిప్స్ ఫాలో అయిపోండి!