Gas cylinder: ఈ రోజుల్లో గ్యాస్ సిలిండర్ ధరలు వింటేనే మధ్య తరగతి కుటుంబాల గుండెల్లో దడ పుడుతోంది. నెల మొదట్లోనే బడ్జెట్ వేసుకుంటూ.. బండ ఎప్పుడు ఖాళీ అవుతుందో, మళ్లీ రీఫిల్ కోసం దాదాపు రూ.900 వరకు ఎప్పుడు సిద్ధం చేసుకోవాలో అనే టెన్షన్ ప్రతి ఇంట్లోనూ ఉంటుంది. ముఖ్యంగా వంటింట్లో రోజూ గ్యాస్ వాడకం ఎక్కువగా ఉండటంతో చిన్న నిర్లక్ష్యాలే పెద్ద ఖర్చుగా మారుతున్నాయి. గ్యాస్ ఆదా చేసుకోవడానికి కొత్త గ్యాడ్జెట్లు కొనాలా, ప్రత్యేక పరికరాలు అవసరమా అనే భయం చాలామందిలో ఉంటుంది. కానీ వాస్తవానికి పెద్దగా ఖర్చు పెట్టాల్సిన పనిలేదు. మన వంట పద్ధతిలో కొన్ని చిన్న కానీ స్మార్ట్ మార్పులు చేసుకుంటే చాలు, సిలిండర్ ఎక్కువ రోజులు వస్తుంది, కష్టార్జిత డబ్బు వృథా కాకుండా ఉంటుంది.
వంట చేస్తున్నప్పుడు మనం తరచూ చేసే పెద్ద తప్పుల్లో ఒకటి మూత పెట్టకుండా వండటం. గిన్నె మీద మూత లేకుండా వంట చేయడం అంటే గ్యాస్ను గాలిలో కలిపినట్టే. ఆహారం ఉడికేందుకు అవసరమైన వేడి అంతా బయటకు పోతుంది. అదే మూత పెట్టి వండితే ఆవిరి లోపలే ఉండి ఒక మినీ ప్రెజర్ కుక్కర్లా పని చేస్తుంది. ఫలితంగా ఆహారం త్వరగా ఉడుకుతుంది, గ్యాస్ కూడా తక్కువ ఖర్చవుతుంది. ఉదాహరణకు బంగాళదుంపలు లేదా కూరగాయలు ఉడికించేటప్పుడు మూత పెట్టితే సగం టైమ్లోనే పని అయిపోతుంది. గ్రేవీ చిక్కబడాలనుకున్న సందర్భాలు తప్పితే మిగతా అన్ని వంటల్లో మూత పెట్టడం గ్యాస్ ఆదాలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
ఇండియన్ కిచెన్లో గ్యాస్ సేవింగ్కు ప్రెజర్ కుక్కర్కు మించిన సాధనం లేదు. పప్పులు, బియ్యం, కూరగాయలు, మాంసం, రాజ్మా, బీన్స్… ఏది వండాలన్నా ఓపెన్ గిన్నెలో వండే దానికంటే కుక్కర్ వాడితే గ్యాస్ వినియోగం చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. అంతేకాదు, పప్పులు లేదా బీన్స్ వంటివి వండే ముందు కొద్దిసేపు నీటిలో నానబెట్టితే అవి ఇంకా త్వరగా ఉడుకుతాయి. విజిల్స్ వచ్చిన వెంటనే గ్యాస్ ఆపేయడం కూడా చాలా ముఖ్యం. కుక్కర్లో ఉండే వేడి (రిసిడ్యువల్ హీట్)తోనే మిగతా వంట పూర్తవుతుంది. అవసరం లేకుండా ఎక్కువసేపు స్టవ్ ఆన్లో ఉంచడం అంటే గ్యాస్ను వృథా చేయడమే.
మరో ముఖ్యమైన అలవాటు ఏమిటంటే అన్నీ సిద్ధం చేసుకున్న తర్వాతే స్టవ్ వెలిగించడం. నూనె కాగుతుంటే పోపు డబ్బా వెతకడం, నీళ్లు మరిగుతుంటే కూరగాయలు కోయడం లాంటి పనులు గ్యాస్ వృథాకు ప్రధాన కారణాలు. ప్రొఫెషనల్ షెఫ్స్ పాటించే ‘మీజ్ ఆన్ ప్లేస్’ పద్ధతి అంటే వంట మొదలుపెట్టే ముందు కూరగాయలు కడగడం, కట్ చేయడం, మసాలాలు సిద్ధం చేసుకోవడం అన్నీ పూర్తి చేయాలి. అప్పుడు మాత్రమే స్టవ్ వెలిగిస్తే వంట వేగంగా పూర్తవుతుంది, గ్యాస్ కూడా అవసరమైనంత మాత్రమే ఖర్చవుతుంది.
వండే గిన్నె సైజు, మంట లెవల్ కూడా గ్యాస్ ఆదాలో కీలకమే. కొంచెం కూర కోసం పెద్ద వెడల్పాటి గిన్నె పెడితే వేడి సమర్థంగా ఉపయోగపడదు. వండే పరిమాణానికి తగిన గిన్నె ఎంచుకుంటే వేడి త్వరగా అందుతుంది. అలాగే గిన్నె అడుగు భాగం దాటి మంట బయటకు వస్తుంటే అది గ్యాస్ వృథా అవుతోందని అర్థం. మంట గిన్నె అడుగుకే తగిలేలా నాబ్ సర్దుకోవాలి. హై ఫ్లేమ్ పెట్టితే వంట త్వరగా అయిపోదు, కానీ గ్యాస్ మాత్రం ఎక్కువగా ఖర్చవుతుంది.
సాధ్యమైనంత వరకు కిచిడీ, పులావ్ లాంటి వన్-పాట్ వంటకాలను ప్లాన్ చేసుకోవడం కూడా మంచి అలవాటు. వేర్వేరు వంటలు చేయడంవల్ల ఖర్చయ్యే గ్యాస్తో పోలిస్తే ఒకే గిన్నెలో వండితే సమయం, ఇంధనం రెండూ ఆదా అవుతాయి. అంతేకాదు, నెలకోసారి అయినా గ్యాస్ రెగ్యులేటర్, పైపు కనెక్షన్లను సబ్బు నీళ్లతో చెక్ చేయాలి. ఎక్కడైనా బుడగలు వస్తే గ్యాస్ లీక్ అవుతోందని అర్థం. చిన్న లీకేజీ కూడా నెమ్మదిగా సిలిండర్ను ఖాళీ చేస్తుంది, పైగా అది ప్రమాదకరం కూడా. వెంటనే రిపేర్ చేయించుకోవడం లేదా అవసరమైతే కొత్త పైపు, రెగ్యులేటర్ మార్చుకోవడం మంచిది.
వంట ఒకసారి మరిగడం ప్రారంభమైన తర్వాత మంట తగ్గించి సిమ్లో పెట్టడం మరో ముఖ్యమైన పద్ధతి. హై ఫ్లేమ్లో ఉంచితే నీళ్లు ఆవిరైపోతాయి తప్ప కూర త్వరగా ఉడకదు. సిమ్లో ఉంచితే ఉష్ణోగ్రత నిలకడగా ఉండి ఆహారం చక్కగా ఉడుకుతుంది. అలాగే గ్యాస్ స్టవ్ను ఎప్పటికప్పుడు మెయింటైన్ చేయడం చాలా అవసరం. బర్నర్ మంట నీలం రంగులో కాకుండా పసుపు రంగులో వస్తుంటే గ్యాస్ సరిగా మండట్లేదని అర్థం. బర్నర్ హోల్స్ బ్లాక్ కావడం వల్ల ఇలా జరుగుతుంది. పిన్తో క్లీన్ చేస్తే గ్యాస్ ఫ్లో మెరుగుపడి వృథా తగ్గుతుంది. ఈ చిన్న చిన్న అలవాట్లే నెల చివరికి పెద్దగా గ్యాస్ ఆదా చేసి చూపిస్తాయి.
ALSO READ: Rice test: మీరు తినే బియ్యంలో ప్లాస్టిక్ రైస్ కలిపినట్లు డౌట్ వచ్చిందా?
Last Updated on April 1, 2026 · 5:21 PM by serpbyte
