Kakanmath Temple: మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని మోరెనా జిల్లా సిహోనియా ప్రాంతంలో ఉన్న కాకన్‌మఠ్ దేవాలయం భారతదేశంలోని అత్యంత విశేషమైన చారిత్రక కట్టడాల్లో ఒకటిగా నిలిచింది. సుమారు 115 అడుగుల ఎత్తులో ఆకాశాన్ని తాకేలా నిలిచిన ఈ ఆలయంలో శివుడు ప్రతిష్ఠించబడి ఉండగా, దాని నిర్మాణ శైలి చూసిన వారిని ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తుంది. ఆలయానికి వెళ్లే మార్గం అంతా పురాతన స్తంభాలు, విరిగిపోయిన విగ్రహాలు, రాళ్ల అవశేషాలతో నిండిపోవడం అక్కడి చరిత్ర వైభవాన్ని గుర్తుచేస్తుంది. ముఖ్యంగా ఈ ఆలయ నిర్మాణంలో ఎక్కడా సిమెంట్, గార లేదా సున్నం వంటి అంటుకునే పదార్థాలు ఉపయోగించకపోవడం విశేషం. కేవలం భారీ రాళ్లను ఒకదానిపై ఒకటి ఖచ్చితంగా అమర్చడం ద్వారానే ఇంత గొప్ప నిర్మాణాన్ని తీర్చిదిద్దడం నేటికీ చరిత్రకారులకు అర్థంకాని మిస్టరీగా మిగిలిపోయింది. ఎన్నో ప్రకృతి వైపరీత్యాలు సంభవించినా, చుట్టుపక్కల చిన్న ఆలయాలు ధ్వంసమైపోయినా, ఈ ప్రధాన కట్టడం మాత్రం ఇప్పటికీ గట్టిగా నిలబడటం దీని ప్రత్యేకతను మరింత పెంచుతోంది.
చరిత్రకారుల పరిశోధనల ప్రకారం, ఈ ఆలయం 11వ శతాబ్దంలో కచ్వాహా లేదా కచ్ఛపఘాత రాజవంశానికి చెందిన రాజు కీర్తిరాజ్ ఆధ్వర్యంలో నిర్మించబడినట్లు తెలుస్తోంది. ఆయన భార్య కాకన్‌వతి శివుని పట్ల అపారమైన భక్తి కలిగినవారిగా చెబుతారు. ఆమె కోరిక మేరకే ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించారని, ఆమె పేరునే ఆలయానికి ‘కాకన్‌మఠ్’ అనే పేరు పెట్టారని చరిత్రలో పేర్కొనబడింది. ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం లేని కాలంలోనే ఇంత భారీ రాళ్లను అంత ఎత్తుకు తీసుకెళ్లి, సున్నితమైన శిల్పాలతో అలంకరించడం ఆనాటి శిల్పుల నైపుణ్యానికి నిదర్శనంగా నిలుస్తోంది. ఇక్కడ లభించిన అనేక శిల్పాలు, కళాఖండాలు ప్రస్తుతం వివిధ మ్యూజియంలలో భద్రపరచబడి ఉన్నట్లు సమాచారం.
ఈ ఆలయాన్ని చుట్టుముట్టిన జానపద గాథలు కూడా ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తాయి. స్థానికుల విశ్వాసం ప్రకారం ఈ ఆలయాన్ని మనుషులు కాకుండా దెయ్యాలు నిర్మించాయని చెబుతారు. శివుని ఆజ్ఞ మేరకు ఒకే రాత్రిలో ఈ కట్టడం నిర్మించబడిందని, తెల్లవారుజామున ఎవరో పిండి విసిరిన శబ్దం వినిపించడంతో దెయ్యాలు భయపడి పనిని మధ్యలోనే వదిలేసి వెళ్లిపోయాయని కథనం ఉంది. అందుకే ఆలయ శిఖరం అసంపూర్తిగా కనిపిస్తుందని చెబుతారు. ఈ గాథలకు చారిత్రక ఆధారాలు లేకపోయినా, ఆలయంలోని రాళ్ల అమరిక గాలిలో తేలుతున్నట్లుగా కనిపించడం ఈ కథలకు మరింత ఊతం ఇస్తోంది.
కాలక్రమేణా వాతావరణ ప్రభావాల కారణంగా ఆలయం కొంత శిథిలావస్థకు చేరుకున్నప్పటికీ, దాని గంభీరత మాత్రం తగ్గలేదు. భక్తులు శివ దర్శనం కోసం ఇక్కడికి వస్తుంటే, పర్యాటకులు మరియు చరిత్రాభిమానులు ఈ వింతైన వాస్తుశిల్పాన్ని చూడటానికి తరలివస్తున్నారు. ఈ ఆలయం కేవలం ఒక ఆధ్యాత్మిక కేంద్రం మాత్రమే కాకుండా, భారతీయ శిల్పకళా వైభవానికి నిలువెత్తు నిదర్శనంగా నిలుస్తోంది. సున్నం లేదా సిమెంట్ వంటి పదార్థాలు లేకుండానే నిర్మించబడిన ఈ అద్భుత కట్టడం నేటి ఆధునిక ఇంజనీర్లకే ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తోంది. చరిత్ర, గాథలు, రహస్యాలు అన్నీ కలిసిన ఈ కాకన్‌మఠ్ దేవాలయం భారతీయ సంస్కృతికి ప్రతీకగా నిలిచింది.
ALSO READ: EV Scooter: ఏంటీ.. నిజమా?.. 400 కి.మీ. మైలేజ్ ఇచ్చే ఈ ఎలక్ట్రిక్ స్కూటర్ ఫీచర్స్ తెలుసా?
