Puri: జగన్నాథ స్వామి రహస్యం.. ఎందుకు పూర్తి శరీరం లేదంటే?
Puri: ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక దేవాలయాలు ఉన్నప్పటికీ, ప్రతి దేవతా రూపం ఒక ప్రత్యేక తాత్విక సందేశాన్ని అందిస్తుంది. అయితే ఒడిశా రాష్ట్రంలోని పూరీ పట్టణంలో వెలసిన జగన్నాథ దేవాలయంలోని జగన్నాథ స్వామి విగ్రహం మాత్రం ప్రతి భక్తుడిని ఆలోచనలో ముంచేస్తుంది. మొదటిసారి దర్శనం చేసే వారికి సహజంగానే ఒక సందేహం కలుగుతుంది. చేతులు లేకుండా, కాళ్లు లేకుండా కనిపించే ఈ రూపాన్ని ఎందుకు పూర్ణ బ్రహ్మగా భావిస్తారు? రూపం అపూర్ణంగా ఉన్నప్పటికీ భక్తి ఎందుకు సంపూర్ణంగా ఉంటుంది? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం ఆయన రూపంలో దాగి ఉన్న తాత్వికతలోనే ఉంది.
సాధారణంగా దేవతా విగ్రహాలు మనుషుల ఆకారాన్ని అనుకరిస్తాయి. నాలుగు చేతులు, ఆయుధాలు, ఆశీర్వాద ముద్రలు వంటి లక్షణాలు భక్తుడికి సన్నిహిత భావన కలిగిస్తాయి. అయితే జగన్నాథ స్వామి రూపం ఆ ఆలోచనను చెదరగొడుతుంది. దేవుడు శరీరానికి పరిమితుడు కాదనే సందేశాన్ని ఈ రూపం స్పష్టం చేస్తుంది. మన కళ్ళతో చూసే ఆకారం మాత్రమే దైవత్వం కాదని, అనుభూతి, విశ్వాసం, ఆంతర్యమే అసలు సత్యమని తెలియజేస్తుంది.
పూరీ ఆలయ సంప్రదాయం ప్రకారం.. జగన్నాథుని విగ్రహం తయారీ మధ్యలోనే ఆగిపోయిందనే విశ్వాసం ఉంది. దానిని పూర్తి చేయకుండా అలాగే ప్రతిష్టించారని చెబుతారు. అది దైవ సంకల్పమేనని నమ్మకం. ఈ విశ్వాసం వెనుక లోతైన సందేశం దాగి ఉంది. జీవితంలో ప్రతి పని పూర్తవ్వాల్సిన అవసరం లేదు. కొన్ని విషయాలు అపూర్ణంగా కనిపించినా అవి దైవ చిత్తమే కావచ్చు. అపూర్ణత కూడా ఒక పరిపూర్ణత రూపమేనని ఈ భావన తెలియజేస్తుంది.
చేతులు పని చేయడానికి, కాళ్లు నడవడానికి సూచకాలు. కానీ జగన్నాథ స్వామి రూపంలో అవి కనిపించవు. అయినప్పటికీ ఆయననే జగత్తును నడిపించే శక్తిగా భావిస్తారు. ఇది ఒక గాఢమైన తత్వబోధ. ఆశీర్వాదం ఇవ్వడానికి చేతులు అవసరం లేదని, భక్తుడి దగ్గరకు రావడానికి కాళ్లు అవసరం లేదని, ఎందుకంటే దైవ సాన్నిధ్యం ఎక్కడైనా వ్యాపించి ఉంటుందని ఈ రూపం సూచిస్తుంది.
జగన్నాథుని విస్తారమైన కళ్ళు ప్రత్యేకంగా కనిపిస్తాయి. అవి ఎప్పుడూ మూసుకోనట్టు, విప్పి ఉన్నట్లుగా ఉంటాయి. ఇది అవగాహనకు, జాగృతికి ప్రతీక. ప్రతి ఆలోచన, ప్రతి చర్య దైవ దృష్టిలోనే జరుగుతుందనే ఆత్మస్మరణను ఈ రూపం కలిగిస్తుంది. శరీర నిర్మాణం సరళంగా ఉంచి, కళ్ళను ప్రధానంగా చూపించడం ద్వారా చైతన్యమే అసలు శక్తి అని తెలియజేస్తుంది.
ఈ విగ్రహం రాతితో కాకుండా కలపతో తయారవుతుంది. కొన్ని సంవత్సరాలకొకసారి ప్రత్యేక క్రతువుతో కొత్త విగ్రహం ప్రతిష్టించే నవకలేబర సంప్రదాయం కొనసాగుతోంది. ఇది శరీరం తాత్కాలికమని, రూపం మారుతుందని, కానీ ఆంతర్య సత్యం శాశ్వతమని తెలియజేస్తుంది. రూపం మారినా భావం మారదనే సందేశం ఇందులో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
జగన్నాథ స్వామి రూపం రాజసంగా, యుద్ధవీరుడిలా ఉండదు. ఆయన రూపం సరళంగా, అందరికీ చేరువగా ఉంటుంది. ధనికుడు, పేదవాడు, చదువుకున్నవాడు, అక్షరాస్యుడు అనే భేదాలు లేకుండా ప్రతి ఒక్కరికీ సమానత్వ భావనను కలిగిస్తుంది. అందుకే ఈ భక్తి సంప్రదాయం సమానత్వాన్ని ప్రోత్సహించేదిగా గుర్తింపు పొందింది.
మనిషి జీవితంలో ఏదో ఒక లోటు ఉందనే భావన సాధారణం. అయితే జగన్నాథ స్వామి రూపం పూర్ణత శరీరంతో రాదని, ఆంతర్య సమతుల్యతతో వస్తుందని తెలియజేస్తుంది. చేతులు లేకపోయినా, కాళ్లు లేకపోయినా ఆయన పూర్ణుడే. అదే విధంగా మనిషి కూడా తన లోపాలపై కాకుండా తన ఆంతర్యంపై దృష్టి పెట్టినప్పుడు పూర్ణతను అనుభవించగలడు.
ALSO READ: Prabhas: ‘స్పిరిట్’ పోస్టర్‌తో సోసల్ మీడియా షేక్ చేసిన సందీప్ రెడ్డి వంగా
సాధారణంగా దేవతా విగ్రహాలు మనుషుల ఆకారాన్ని అనుకరిస్తాయి. నాలుగు చేతులు, ఆయుధాలు, ఆశీర్వాద ముద్రలు వంటి లక్షణాలు భక్తుడికి సన్నిహిత భావన కలిగిస్తాయి. అయితే జగన్నాథ స్వామి రూపం ఆ ఆలోచనను చెదరగొడుతుంది. దేవుడు శరీరానికి పరిమితుడు కాదనే సందేశాన్ని ఈ రూపం స్పష్టం చేస్తుంది. మన కళ్ళతో చూసే ఆకారం మాత్రమే దైవత్వం కాదని, అనుభూతి, విశ్వాసం, ఆంతర్యమే అసలు సత్యమని తెలియజేస్తుంది.
పూరీ ఆలయ సంప్రదాయం ప్రకారం.. జగన్నాథుని విగ్రహం తయారీ మధ్యలోనే ఆగిపోయిందనే విశ్వాసం ఉంది. దానిని పూర్తి చేయకుండా అలాగే ప్రతిష్టించారని చెబుతారు. అది దైవ సంకల్పమేనని నమ్మకం. ఈ విశ్వాసం వెనుక లోతైన సందేశం దాగి ఉంది. జీవితంలో ప్రతి పని పూర్తవ్వాల్సిన అవసరం లేదు. కొన్ని విషయాలు అపూర్ణంగా కనిపించినా అవి దైవ చిత్తమే కావచ్చు. అపూర్ణత కూడా ఒక పరిపూర్ణత రూపమేనని ఈ భావన తెలియజేస్తుంది.
చేతులు పని చేయడానికి, కాళ్లు నడవడానికి సూచకాలు. కానీ జగన్నాథ స్వామి రూపంలో అవి కనిపించవు. అయినప్పటికీ ఆయననే జగత్తును నడిపించే శక్తిగా భావిస్తారు. ఇది ఒక గాఢమైన తత్వబోధ. ఆశీర్వాదం ఇవ్వడానికి చేతులు అవసరం లేదని, భక్తుడి దగ్గరకు రావడానికి కాళ్లు అవసరం లేదని, ఎందుకంటే దైవ సాన్నిధ్యం ఎక్కడైనా వ్యాపించి ఉంటుందని ఈ రూపం సూచిస్తుంది.
జగన్నాథుని విస్తారమైన కళ్ళు ప్రత్యేకంగా కనిపిస్తాయి. అవి ఎప్పుడూ మూసుకోనట్టు, విప్పి ఉన్నట్లుగా ఉంటాయి. ఇది అవగాహనకు, జాగృతికి ప్రతీక. ప్రతి ఆలోచన, ప్రతి చర్య దైవ దృష్టిలోనే జరుగుతుందనే ఆత్మస్మరణను ఈ రూపం కలిగిస్తుంది. శరీర నిర్మాణం సరళంగా ఉంచి, కళ్ళను ప్రధానంగా చూపించడం ద్వారా చైతన్యమే అసలు శక్తి అని తెలియజేస్తుంది.
ఈ విగ్రహం రాతితో కాకుండా కలపతో తయారవుతుంది. కొన్ని సంవత్సరాలకొకసారి ప్రత్యేక క్రతువుతో కొత్త విగ్రహం ప్రతిష్టించే నవకలేబర సంప్రదాయం కొనసాగుతోంది. ఇది శరీరం తాత్కాలికమని, రూపం మారుతుందని, కానీ ఆంతర్య సత్యం శాశ్వతమని తెలియజేస్తుంది. రూపం మారినా భావం మారదనే సందేశం ఇందులో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
జగన్నాథ స్వామి రూపం రాజసంగా, యుద్ధవీరుడిలా ఉండదు. ఆయన రూపం సరళంగా, అందరికీ చేరువగా ఉంటుంది. ధనికుడు, పేదవాడు, చదువుకున్నవాడు, అక్షరాస్యుడు అనే భేదాలు లేకుండా ప్రతి ఒక్కరికీ సమానత్వ భావనను కలిగిస్తుంది. అందుకే ఈ భక్తి సంప్రదాయం సమానత్వాన్ని ప్రోత్సహించేదిగా గుర్తింపు పొందింది.
మనిషి జీవితంలో ఏదో ఒక లోటు ఉందనే భావన సాధారణం. అయితే జగన్నాథ స్వామి రూపం పూర్ణత శరీరంతో రాదని, ఆంతర్య సమతుల్యతతో వస్తుందని తెలియజేస్తుంది. చేతులు లేకపోయినా, కాళ్లు లేకపోయినా ఆయన పూర్ణుడే. అదే విధంగా మనిషి కూడా తన లోపాలపై కాకుండా తన ఆంతర్యంపై దృష్టి పెట్టినప్పుడు పూర్ణతను అనుభవించగలడు.
ALSO READ: Prabhas: ‘స్పిరిట్’ పోస్టర్‌తో సోసల్ మీడియా షేక్ చేసిన సందీప్ రెడ్డి వంగా