క్రెడిట్ కార్డుదారుడు మరణిస్తే బిల్లు ఎవరు కడతారు? ఎవరి బాధ్యత?
క్రెడిట్ కార్డు ఇప్పుడు చాలా మందికి అత్యవసర ఆర్థిక సాధనంగా మారింది. అయితే కార్డుపై బిల్లు పూర్తిగా చెల్లించకముందే కార్డుదారుడు మరణిస్తే ఆ డబ్బు పరిస్థితి ఏమవుతుందనే సందేహం చాలామందిలో ఉంటుంది. ముఖ్యంగా కుటుంబ సభ్యులు ఆ బిల్లును కట్టాలా లేదా అనే ప్రశ్న తరచూ వినిపిస్తుంది.
సాధారణంగా క్రెడిట్ కార్డు అనేది అన్‌సెక్యూర్డ్ రుణంగా పరిగణిస్తారు. అంటే ఈ రుణానికి ఇల్లు, భూమి లేదా బంగారం వంటి ఆస్తులు తాకట్టు ఉండవు. అందుకే కార్డు వినియోగానికి సంబంధించిన బాధ్యత ప్రధానంగా కార్డుదారుడిపైనే ఉంటుంది.
ఒకవేళ కార్డుదారుడు మరణిస్తే, అతని కుటుంబ సభ్యులు తమ వ్యక్తిగత ఆదాయం లేదా ఆస్తులతో ఆ బిల్లును చెల్లించాల్సిన అవసరం ఉండదు. బ్యాంకులు కూడా నేరుగా కుటుంబ సభ్యులపై ఒత్తిడి తీసుకురావడానికి వీలు ఉండదు. అయితే బిల్లు పూర్తిగా రద్దు అవుతుందని భావించడం కూడా సరైంది కాదు.
మరణించిన వ్యక్తి పేరుపై బ్యాంకు ఖాతాలు, ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్లు, షేర్లు, బంగారం లేదా ఇతర ఆస్తులు ఉంటే బ్యాంకు చట్టబద్ధంగా వాటి ద్వారా బిల్లు మొత్తాన్ని రికవరీ చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. ముందుగా ఆస్తుల విలువను పరిశీలించి తగిన ప్రక్రియను అనుసరిస్తుంది.
అలాగే వారసులు ఆస్తులను స్వీకరించిన సందర్భంలో పరిస్థితి కొంత మారుతుంది. వారసత్వంగా వచ్చిన ఆస్తి విలువ మేరకే బ్యాంకు బిల్లును వసూలు చేయగలదు. ఉదాహరణకు రూ.7 లక్షల క్రెడిట్ కార్డు బిల్లు ఉండగా, వారసత్వంగా వచ్చిన ఆస్తి విలువ రూ.5 లక్షలు మాత్రమే అయితే, బ్యాంకు ఆ రూ.5 లక్షల వరకే క్లెయిమ్ చేయగలదు.
మరణించిన వ్యక్తికి ఎలాంటి ఆస్తులు లేకపోతే బ్యాంకు రికవరీ చేసే అవకాశం తగ్గిపోతుంది. అటువంటి సందర్భాల్లో ఆ మొత్తాన్ని బ్యాంకు తన ఖాతాల్లో చెడు రుణంగా నమోదు చేసే అవకాశం ఉంటుంది.
కుటుంబ సభ్యులు మరణ సమాచారం తెలిసిన వెంటనే బ్యాంకును సంప్రదించి డెత్ సర్టిఫికేట్ అందించడం మంచిది. దీంతో కార్డు బ్లాక్ అవుతుంది. అదనపు వడ్డీలు, పెనాల్టీలు పెరగకుండా చర్యలు తీసుకోవచ్చు.
కొన్ని ప్రీమియం క్రెడిట్ కార్డులకు క్రెడిట్ లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ సదుపాయం కూడా ఉంటుంది. అలాంటి సందర్భాల్లో బీమా సంస్థే మిగిలిన బిల్లు మొత్తాన్ని చెల్లించే అవకాశం ఉంటుంది.
సాధారణంగా క్రెడిట్ కార్డు అనేది అన్‌సెక్యూర్డ్ రుణంగా పరిగణిస్తారు. అంటే ఈ రుణానికి ఇల్లు, భూమి లేదా బంగారం వంటి ఆస్తులు తాకట్టు ఉండవు. అందుకే కార్డు వినియోగానికి సంబంధించిన బాధ్యత ప్రధానంగా కార్డుదారుడిపైనే ఉంటుంది.
ఒకవేళ కార్డుదారుడు మరణిస్తే, అతని కుటుంబ సభ్యులు తమ వ్యక్తిగత ఆదాయం లేదా ఆస్తులతో ఆ బిల్లును చెల్లించాల్సిన అవసరం ఉండదు. బ్యాంకులు కూడా నేరుగా కుటుంబ సభ్యులపై ఒత్తిడి తీసుకురావడానికి వీలు ఉండదు. అయితే బిల్లు పూర్తిగా రద్దు అవుతుందని భావించడం కూడా సరైంది కాదు.
మరణించిన వ్యక్తి పేరుపై బ్యాంకు ఖాతాలు, ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్లు, షేర్లు, బంగారం లేదా ఇతర ఆస్తులు ఉంటే బ్యాంకు చట్టబద్ధంగా వాటి ద్వారా బిల్లు మొత్తాన్ని రికవరీ చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. ముందుగా ఆస్తుల విలువను పరిశీలించి తగిన ప్రక్రియను అనుసరిస్తుంది.
అలాగే వారసులు ఆస్తులను స్వీకరించిన సందర్భంలో పరిస్థితి కొంత మారుతుంది. వారసత్వంగా వచ్చిన ఆస్తి విలువ మేరకే బ్యాంకు బిల్లును వసూలు చేయగలదు. ఉదాహరణకు రూ.7 లక్షల క్రెడిట్ కార్డు బిల్లు ఉండగా, వారసత్వంగా వచ్చిన ఆస్తి విలువ రూ.5 లక్షలు మాత్రమే అయితే, బ్యాంకు ఆ రూ.5 లక్షల వరకే క్లెయిమ్ చేయగలదు.
మరణించిన వ్యక్తికి ఎలాంటి ఆస్తులు లేకపోతే బ్యాంకు రికవరీ చేసే అవకాశం తగ్గిపోతుంది. అటువంటి సందర్భాల్లో ఆ మొత్తాన్ని బ్యాంకు తన ఖాతాల్లో చెడు రుణంగా నమోదు చేసే అవకాశం ఉంటుంది.
కుటుంబ సభ్యులు మరణ సమాచారం తెలిసిన వెంటనే బ్యాంకును సంప్రదించి డెత్ సర్టిఫికేట్ అందించడం మంచిది. దీంతో కార్డు బ్లాక్ అవుతుంది. అదనపు వడ్డీలు, పెనాల్టీలు పెరగకుండా చర్యలు తీసుకోవచ్చు.
కొన్ని ప్రీమియం క్రెడిట్ కార్డులకు క్రెడిట్ లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ సదుపాయం కూడా ఉంటుంది. అలాంటి సందర్భాల్లో బీమా సంస్థే మిగిలిన బిల్లు మొత్తాన్ని చెల్లించే అవకాశం ఉంటుంది.