Iran Conflict: అధ్యక్షుడి మాటకు విలువేది..?
Iran Conflict: యుద్ధ పరిస్థితుల్లో ఒక దేశానికి ఐక్యతే ప్రధాన బలం అని చరిత్ర చెబుతున్నప్పటికీ, ప్రస్తుతం ఇరాన్ పరిస్థితులు పూర్తిగా విభిన్నంగా మారుతున్నాయనే విశ్లేషణలు వినిపిస్తున్నాయి. ఒకవైపు అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ నుంచి పెరుగుతున్న ముప్పు ఉండగా, మరోవైపు దేశ అంతర్గతంగా అధికార పోరు తీవ్రమవుతోంది. ముఖ్యంగా ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్ మరియు ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ ప్రధానాధికారి అహ్మద్ వాహిది మధ్య నెలకొన్న విభేదాలు దేశ భద్రతను సవాల్‌గా మారుస్తున్నాయి. ఈ పరిణామాలు యుద్ధం కంటే ప్రమాదకరంగా మారే అవకాశముందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
యుద్ధం ప్రభావం ప్రజల జీవన విధానంపై, ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్రంగా పడుతుండటంతో అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్ కాల్పుల విరమణకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. యుద్ధం కొనసాగితే మరో 3 నుంచి 4 వారాల్లో దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలే ప్రమాదం ఉందని ఆయన హెచ్చరిస్తున్నారు. అదే సమయంలో సైనిక వ్యవస్థ మాత్రం వెనక్కి తగ్గేందుకు సిద్ధంగా లేదు. అధికారాలను తిరిగి ప్రభుత్వ యంత్రాంగానికి అప్పగించాలన్న అధ్యక్షుడి డిమాండ్‌ను సైనిక వర్గాలు తిరస్కరించడం పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టంగా మార్చింది. యుద్ధానికి ముందే ప్రభుత్వ వైఫల్యాలు ఈ పరిస్థితికి కారణమని సైనిక నాయకత్వం ఆరోపిస్తోంది.
పొరుగున ఉన్న గల్ఫ్ దేశాలపై దాడులు కొనసాగించడం వల్ల అంతర్జాతీయ ఒత్తిడి పెరుగుతుందని అధ్యక్షుడు హెచ్చరిస్తున్నప్పటికీ, ఆ సూచనలను సైనిక వర్గాలు పట్టించుకోవడం లేదని తెలుస్తోంది. యుద్ధం ప్రారంభ దశలోనే కొన్ని దేశాలకు క్షమాపణలు చెప్పి ఉద్రిక్తతలను తగ్గించే ప్రయత్నం చేసినప్పటికీ, అదే సమయంలో దాడులు కొనసాగడం అంతర్గత సమన్వయం లోపాన్ని బయటపెడుతోంది. దీంతో ప్రభుత్వానికి, సైన్యానికి మధ్య వ్యూహాత్మక భేదాలు మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి.
యుద్ధం ఐదో వారంలోకి చేరుకునే సరికి ఆర్థిక ప్రభావాలు తీవ్రంగా బయటపడుతున్నాయి. ప్రధాన నగరాల్లో ఏటీఎంలు ఖాళీ అవడం, బ్యాంకింగ్ సేవల్లో అంతరాయం కలగడం వంటి పరిణామాలు ప్రజల్లో భయాందోళనలకు దారితీస్తున్నాయి. గత 3 నెలలుగా ఉద్యోగులకు జీతాలు సకాలంలో అందకపోవడం, నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు 105 నుంచి 115 శాతం వరకు పెరగడం పరిస్థితి తీవ్రతను సూచిస్తున్నాయి. ఈ పరిణామాలన్నీ కలిసి ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థను దెబ్బతీస్తున్నాయి.
ఇదే సమయంలో యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చర్చలకు సిద్ధమని ప్రకటించడం అంతర్జాతీయంగా ఆసక్తి రేపుతోంది. అయితే ఇరాన్‌లో అంతర్గతంగా ఒకే నిర్ణయం లేకపోవడం వల్ల చర్చలు ముందుకు సాగడం కష్టంగా మారింది. అధ్యక్షుడు దౌత్యానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తుండగా, సైనిక వర్గాలు అమెరికాపై అవిశ్వాసం వ్యక్తం చేస్తూ చర్చలకు వ్యతిరేకంగా నిలుస్తున్నాయి. యుద్ధంలో పైచేయి ఉన్న సమయంలో చర్చలు జరపడం బలహీనతగా భావిస్తున్నాయి.
ఈ పరిస్థితుల్లో ప్రధాన ప్రశ్న ఏంటంటే అమెరికా ఎవరితో చర్చలు జరపాలి అనేదే. అధ్యక్షుడితో ఒప్పందం కుదిరినా, సైన్యం దాన్ని అమలు చేయకపోతే ఆ ఒప్పందానికి విలువ ఉండదు. మరోవైపు నేరుగా సైనిక వర్గాలతో చర్చలు జరపడం దౌత్యపరంగా సాధ్యం కాదు. అందువల్ల ప్రభుత్వంలో ఏకాభిప్రాయం లేకపోవడం శాంతి ప్రక్రియకు పెద్ద అడ్డంకిగా మారింది.
ఇరాన్ పాలనా వ్యవస్థలోని నిర్మాణమే ఈ విభేదాలకు ప్రధాన కారణంగా కనిపిస్తోంది. దేశంలో అత్యున్నత అధికారం సుప్రీం లీడర్ మొజ్తబా ఖమేనీ చేతుల్లో ఉండటం, సైన్యం ఆయనకు మాత్రమే జవాబుదారీగా ఉండటం వల్ల అధ్యక్షుడి నిర్ణయాలు అమలుకావడం కష్టంగా మారుతోంది. ఈ రెండు అధికార కేంద్రాల మధ్య సమన్వయం లేకపోవడం వల్లే ప్రస్తుత సంక్షోభం తీవ్రమవుతోందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
యుద్ధం కొనసాగితే దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ పూర్తిగా కుప్పకూలే ప్రమాదం ఉందని అధ్యక్షుడు భావిస్తుండగా, దేశ గౌరవం కోసం యుద్ధాన్ని కొనసాగించాలనే పట్టుదలతో సైనిక వర్గాలు ఉన్నాయని తెలుస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో ఇరాన్‌లో జరుగుతున్నది కేవలం వ్యక్తుల మధ్య విభేదం కాదు, దౌత్య విధానం మరియు సైనిక దృక్పథం మధ్య జరుగుతున్న పోరాటమని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. సుప్రీం లీడర్ జోక్యం చేసుకొని ఈ విభేదాలను పరిష్కరించకపోతే, బయటి శత్రువుల కంటే అంతర్గత విభేదాలే ఇరాన్‌కు ఎక్కువ నష్టం కలిగించే అవకాశముందని అంచనా వేస్తున్నారు.
మొత్తంగా చూస్తే, యుద్ధం కంటే ప్రమాదకరమైన అంతర్గత సంక్షోభాన్ని ఇరాన్ ఎదుర్కొంటోంది. ఒకే దేశంలో రెండు వేర్వేరు ధోరణులు కొనసాగుతుండటంతో శాంతి ప్రక్రియ ముందుకు సాగడం కష్టంగా మారింది. దేశ నాయకత్వం ఒకే దారిలో నడిస్తేనే ఈ సంక్షోభానికి పరిష్కారం దొరకే అవకాశముందని అంతర్జాతీయ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.
ALSO READ: April Rules: అమల్లోకి కొత్త రూల్స్!
యుద్ధం ప్రభావం ప్రజల జీవన విధానంపై, ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్రంగా పడుతుండటంతో అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్ కాల్పుల విరమణకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. యుద్ధం కొనసాగితే మరో 3 నుంచి 4 వారాల్లో దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలే ప్రమాదం ఉందని ఆయన హెచ్చరిస్తున్నారు. అదే సమయంలో సైనిక వ్యవస్థ మాత్రం వెనక్కి తగ్గేందుకు సిద్ధంగా లేదు. అధికారాలను తిరిగి ప్రభుత్వ యంత్రాంగానికి అప్పగించాలన్న అధ్యక్షుడి డిమాండ్‌ను సైనిక వర్గాలు తిరస్కరించడం పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టంగా మార్చింది. యుద్ధానికి ముందే ప్రభుత్వ వైఫల్యాలు ఈ పరిస్థితికి కారణమని సైనిక నాయకత్వం ఆరోపిస్తోంది.
పొరుగున ఉన్న గల్ఫ్ దేశాలపై దాడులు కొనసాగించడం వల్ల అంతర్జాతీయ ఒత్తిడి పెరుగుతుందని అధ్యక్షుడు హెచ్చరిస్తున్నప్పటికీ, ఆ సూచనలను సైనిక వర్గాలు పట్టించుకోవడం లేదని తెలుస్తోంది. యుద్ధం ప్రారంభ దశలోనే కొన్ని దేశాలకు క్షమాపణలు చెప్పి ఉద్రిక్తతలను తగ్గించే ప్రయత్నం చేసినప్పటికీ, అదే సమయంలో దాడులు కొనసాగడం అంతర్గత సమన్వయం లోపాన్ని బయటపెడుతోంది. దీంతో ప్రభుత్వానికి, సైన్యానికి మధ్య వ్యూహాత్మక భేదాలు మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి.
యుద్ధం ఐదో వారంలోకి చేరుకునే సరికి ఆర్థిక ప్రభావాలు తీవ్రంగా బయటపడుతున్నాయి. ప్రధాన నగరాల్లో ఏటీఎంలు ఖాళీ అవడం, బ్యాంకింగ్ సేవల్లో అంతరాయం కలగడం వంటి పరిణామాలు ప్రజల్లో భయాందోళనలకు దారితీస్తున్నాయి. గత 3 నెలలుగా ఉద్యోగులకు జీతాలు సకాలంలో అందకపోవడం, నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు 105 నుంచి 115 శాతం వరకు పెరగడం పరిస్థితి తీవ్రతను సూచిస్తున్నాయి. ఈ పరిణామాలన్నీ కలిసి ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థను దెబ్బతీస్తున్నాయి.
ఇదే సమయంలో యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చర్చలకు సిద్ధమని ప్రకటించడం అంతర్జాతీయంగా ఆసక్తి రేపుతోంది. అయితే ఇరాన్‌లో అంతర్గతంగా ఒకే నిర్ణయం లేకపోవడం వల్ల చర్చలు ముందుకు సాగడం కష్టంగా మారింది. అధ్యక్షుడు దౌత్యానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తుండగా, సైనిక వర్గాలు అమెరికాపై అవిశ్వాసం వ్యక్తం చేస్తూ చర్చలకు వ్యతిరేకంగా నిలుస్తున్నాయి. యుద్ధంలో పైచేయి ఉన్న సమయంలో చర్చలు జరపడం బలహీనతగా భావిస్తున్నాయి.
ఈ పరిస్థితుల్లో ప్రధాన ప్రశ్న ఏంటంటే అమెరికా ఎవరితో చర్చలు జరపాలి అనేదే. అధ్యక్షుడితో ఒప్పందం కుదిరినా, సైన్యం దాన్ని అమలు చేయకపోతే ఆ ఒప్పందానికి విలువ ఉండదు. మరోవైపు నేరుగా సైనిక వర్గాలతో చర్చలు జరపడం దౌత్యపరంగా సాధ్యం కాదు. అందువల్ల ప్రభుత్వంలో ఏకాభిప్రాయం లేకపోవడం శాంతి ప్రక్రియకు పెద్ద అడ్డంకిగా మారింది.
ఇరాన్ పాలనా వ్యవస్థలోని నిర్మాణమే ఈ విభేదాలకు ప్రధాన కారణంగా కనిపిస్తోంది. దేశంలో అత్యున్నత అధికారం సుప్రీం లీడర్ మొజ్తబా ఖమేనీ చేతుల్లో ఉండటం, సైన్యం ఆయనకు మాత్రమే జవాబుదారీగా ఉండటం వల్ల అధ్యక్షుడి నిర్ణయాలు అమలుకావడం కష్టంగా మారుతోంది. ఈ రెండు అధికార కేంద్రాల మధ్య సమన్వయం లేకపోవడం వల్లే ప్రస్తుత సంక్షోభం తీవ్రమవుతోందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
యుద్ధం కొనసాగితే దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ పూర్తిగా కుప్పకూలే ప్రమాదం ఉందని అధ్యక్షుడు భావిస్తుండగా, దేశ గౌరవం కోసం యుద్ధాన్ని కొనసాగించాలనే పట్టుదలతో సైనిక వర్గాలు ఉన్నాయని తెలుస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో ఇరాన్‌లో జరుగుతున్నది కేవలం వ్యక్తుల మధ్య విభేదం కాదు, దౌత్య విధానం మరియు సైనిక దృక్పథం మధ్య జరుగుతున్న పోరాటమని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. సుప్రీం లీడర్ జోక్యం చేసుకొని ఈ విభేదాలను పరిష్కరించకపోతే, బయటి శత్రువుల కంటే అంతర్గత విభేదాలే ఇరాన్‌కు ఎక్కువ నష్టం కలిగించే అవకాశముందని అంచనా వేస్తున్నారు.
మొత్తంగా చూస్తే, యుద్ధం కంటే ప్రమాదకరమైన అంతర్గత సంక్షోభాన్ని ఇరాన్ ఎదుర్కొంటోంది. ఒకే దేశంలో రెండు వేర్వేరు ధోరణులు కొనసాగుతుండటంతో శాంతి ప్రక్రియ ముందుకు సాగడం కష్టంగా మారింది. దేశ నాయకత్వం ఒకే దారిలో నడిస్తేనే ఈ సంక్షోభానికి పరిష్కారం దొరకే అవకాశముందని అంతర్జాతీయ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.
ALSO READ: April Rules: అమల్లోకి కొత్త రూల్స్!