Iran Missile Power: అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌కు కోలుకోలేని దెబ్బ
Iran Missile Power: అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ పలు మార్గాల్లో దాడులు కొనసాగిస్తున్నప్పటికీ ఇరాన్ మాత్రం వెనక్కి తగ్గకుండా తన సైనిక సామర్థ్యాన్ని నిరంతరం ప్రదర్శిస్తోంది. మధ్యప్రాచ్యంలో అత్యధిక స్థాయిలో క్షిపణి నిల్వలు కలిగిన దేశంగా ఇరాన్ నిలుస్తోందనే అభిప్రాయం ప్రపంచ దేశాల్లో బలపడుతోంది. ఇప్పటివరకు వచ్చిన అంచనాల ప్రకారం ఇరాన్ వద్ద వేల సంఖ్యలో బాలిస్టిక్, క్రూయిజ్ క్షిపణులు ఉన్నాయి. వీటిలో కొన్ని అత్యంత వేగవంతంగా, కచ్చితత్వంతో లక్ష్యాలను ఛేదించే సామర్థ్యం కలిగినవిగా గుర్తింపు పొందాయి. ఈ క్షిపణులను ప్రయోగించిన తర్వాత అవి లక్ష్యాన్ని చేరుకునే వరకు అడ్డుకోవడం ప్రస్తుత రక్షణ వ్యవస్థలకు సవాలుగా మారుతోంది. అందుకే ఇరాన్ దాడులు అంత కచ్చితత్వంతో జరుగుతున్నాయని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
ఇరాన్ ఆయుధ సంపత్తిలో ఫతా-1, ఫతా-2 అనే క్షిపణులు అత్యంత ప్రాధాన్యం పొందుతున్నాయి. ఇవి ధ్వని వేగం కంటే 12 నుంచి 15 రెట్లు అధిక వేగంతో ప్రయాణించగలవని చెబుతున్నారు. గాల్లో ప్రయాణిస్తున్న సమయంలోనే తమ దిశను మార్చుకునే సామర్థ్యం వీటికి ఉండటంతో, సాధారణ రాడార్ వ్యవస్థలకు ఇవి చిక్కడం చాలా కష్టం. అందువల్ల ప్రస్తుత రక్షణ వ్యవస్థలతో వీటిని అడ్డుకోవడం దాదాపు అసాధ్యమనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.
ఇక ఇరాన్ వద్ద ఉన్న ఖైబర్ షెకాన్ అనే క్షిపణి కూడా అత్యంత ప్రమాదకరమైనదిగా భావిస్తున్నారు. సుమారు 1500 కిలోమీటర్ల పరిధి కలిగిన ఈ క్షిపణి లక్ష్యాన్ని కచ్చితంగా ఛేదించగలదు. తక్కువ సమయంలో ప్రయోగించగలిగే విధంగా ఇది సాలిడ్ ఇంధనంతో పనిచేస్తుంది. అలాగే షాహబ్-3 క్షిపణి ఇరాన్ బాలిస్టిక్ వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా నిలిచింది. ఇది సుమారు 2000 కిలోమీటర్ల దూరం వరకు ప్రయాణించగలదు. ఈ క్షిపణి ఆధారంగా ఘద్ర్, ఎమాద్ వంటి కొత్త వేరియంట్లు అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. వీటికి అత్యంత ఖచ్చితత్వంతో దాడులు చేసే సామర్థ్యం ఉంది. మరోవైపు సెజ్జిల్ అనే క్షిపణి గాల్లో దిశ మార్చుకుంటూ ప్రయాణించే లక్షణం కలిగి ఉండటంతో దీనిని డ్యాన్సింగ్ క్షిపణిగా కూడా పిలుస్తున్నారు. ఇది రెండు దశల సాలిడ్ ప్రొపెల్లెంట్ వ్యవస్థతో పనిచేస్తూ మొబైల్ వేదికల నుంచి ఎక్కడి నుంచైనా ప్రయోగించవచ్చు.
ఇరాన్ వద్ద ఉన్న ఇతర ఆధునిక ఆయుధాల్లో ఫతా-2, ఖోర్రామ్ షహర్-4, పవేహ్ వంటి క్షిపణులతో పాటు షాహెద్ ఆత్మాహుతి డ్రోన్లు కూడా ఉన్నాయి. ఇవి తక్కువ ఖర్చుతో తయారవుతూ, శత్రువుల రాడార్ వ్యవస్థలకు చిక్కకుండా భారీ నష్టం కలిగించే సామర్థ్యం కలిగి ఉన్నాయి. వివిధ దూరాలకు, వివిధ లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఇరాన్ వద్ద విభిన్న రకాల క్షిపణులు సిద్ధంగా ఉన్నాయి. శత్రువుల వైమానిక స్థావరాలు, సముద్ర నౌకలు, భూభాగంలోని కీలక కేంద్రాలపై దాడులు చేయడానికి వీటిని వినియోగిస్తున్నారు. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ నుంచి ఎలాంటి ప్రతిదాడులు వచ్చినా, ఇరాన్ తక్షణమే తన క్షిపణి వ్యవస్థలతో ప్రతిస్పందిస్తోంది.
గత కొన్ని దశాబ్దాల్లో ఇరాన్ తన క్షిపణి సాంకేతికతను స్వదేశీ స్థాయిలో అభివృద్ధి చేసుకుంది. భూగర్భ క్షిపణి నిల్వ కేంద్రాల నుంచి అవసరమైనప్పుడు ఆయుధాలను బయటకు తీస్తూ వినియోగిస్తోంది. ఇంకా పూర్తిగా వెలుగులోకి రాని రహస్య క్షిపణులు కూడా ఇరాన్ వద్ద ఉండొచ్చని రక్షణ నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. యుద్ధం ప్రారంభమై 2 వారాలు గడిచినా, ఇరాన్ తన దాడి సామర్థ్యాన్ని తగ్గించకుండా కొనసాగించడం ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యానికి గురి చేస్తోంది.
ప్రస్తుత యుద్ధ పరిస్థితుల్లో సాంప్రదాయ సరిహద్దు పోరాటాల కంటే, దూర ప్రాంతాల నుంచి క్షిపణులు, డ్రోన్ల ద్వారా దాడులు చేయడం ప్రధానంగా మారింది. ఆధునిక సాంకేతికత కారణంగా యుద్ధాల స్వరూపం పూర్తిగా మారిపోయింది. ఒకే క్షిపణి భారీ నష్టం కలిగించే స్థాయికి ఆయుధాలు అభివృద్ధి చెందాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఇరాన్ తన వ్యూహాలను మార్చుకుంటూ సమయానికి తగిన విధంగా ఒక్కో దాడిని అమలు చేస్తోంది. భారీ సంఖ్యలో ఒకేసారి దాడులు చేయకుండా, దశల వారీగా క్షిపణులను ప్రయోగించడం ద్వారా శత్రు రక్షణ వ్యవస్థలను గందరగోళానికి గురి చేస్తోంది.
ఇరాన్ దాడుల ప్రభావంతో గల్ఫ్ ప్రాంతాల్లోని అమెరికా స్థావరాలు, ఇజ్రాయెల్ మౌలిక సదుపాయాలు గణనీయంగా దెబ్బతిన్నాయి. హర్మూజ్ జలసంధిపై ప్రభావం చూపడంతో ప్రపంచ చమురు సరఫరా గొలుసు కూడా దెబ్బతింది. ఇది భారత్ సహా అనేక దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలపై ప్రభావం చూపుతోంది. మరోవైపు అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న అంశాలు ఇరాన్ అణు కార్యక్రమాన్ని నిలిపివేయడం, అక్కడి పాలనలో మార్పులు తీసుకురావడం. అయితే ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ఆ లక్ష్యాలు సాధించడం అంత సులభం కాదని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ఇజ్రాయెల్ తన భద్రత కోసం పోరాడుతుండగా, ఇరాన్ తన మనుగడ కోసం యుద్ధాన్ని కొనసాగిస్తోంది. అమెరికా ఈ యుద్ధాన్ని త్వరగా ముగించాలని భావిస్తున్నప్పటికీ, ఇరాన్ వ్యూహాలు పోరును మరింత కాలం సాగించేలా చేస్తున్నాయి. శాంతి చర్చలపై ఎలాంటి స్పష్టత లేకపోవడంతో ఈ ఉద్రిక్తతలు ఇంకా కొనసాగనున్నాయని భావిస్తున్నారు. ఇరాన్ వద్ద ఉన్న క్షిపణి నిల్వలు పూర్తిగా ఖాళీ అయ్యే వరకు ఈ పోరు ఆగదనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.
ALSO READ: Chennai Crime: ఆటోలో వెళ్తూ మహిళపై మూత్ర విసర్జన.. కొట్టి చంపిన జనం
ఇరాన్ ఆయుధ సంపత్తిలో ఫతా-1, ఫతా-2 అనే క్షిపణులు అత్యంత ప్రాధాన్యం పొందుతున్నాయి. ఇవి ధ్వని వేగం కంటే 12 నుంచి 15 రెట్లు అధిక వేగంతో ప్రయాణించగలవని చెబుతున్నారు. గాల్లో ప్రయాణిస్తున్న సమయంలోనే తమ దిశను మార్చుకునే సామర్థ్యం వీటికి ఉండటంతో, సాధారణ రాడార్ వ్యవస్థలకు ఇవి చిక్కడం చాలా కష్టం. అందువల్ల ప్రస్తుత రక్షణ వ్యవస్థలతో వీటిని అడ్డుకోవడం దాదాపు అసాధ్యమనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.
ఇక ఇరాన్ వద్ద ఉన్న ఖైబర్ షెకాన్ అనే క్షిపణి కూడా అత్యంత ప్రమాదకరమైనదిగా భావిస్తున్నారు. సుమారు 1500 కిలోమీటర్ల పరిధి కలిగిన ఈ క్షిపణి లక్ష్యాన్ని కచ్చితంగా ఛేదించగలదు. తక్కువ సమయంలో ప్రయోగించగలిగే విధంగా ఇది సాలిడ్ ఇంధనంతో పనిచేస్తుంది. అలాగే షాహబ్-3 క్షిపణి ఇరాన్ బాలిస్టిక్ వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా నిలిచింది. ఇది సుమారు 2000 కిలోమీటర్ల దూరం వరకు ప్రయాణించగలదు. ఈ క్షిపణి ఆధారంగా ఘద్ర్, ఎమాద్ వంటి కొత్త వేరియంట్లు అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. వీటికి అత్యంత ఖచ్చితత్వంతో దాడులు చేసే సామర్థ్యం ఉంది. మరోవైపు సెజ్జిల్ అనే క్షిపణి గాల్లో దిశ మార్చుకుంటూ ప్రయాణించే లక్షణం కలిగి ఉండటంతో దీనిని డ్యాన్సింగ్ క్షిపణిగా కూడా పిలుస్తున్నారు. ఇది రెండు దశల సాలిడ్ ప్రొపెల్లెంట్ వ్యవస్థతో పనిచేస్తూ మొబైల్ వేదికల నుంచి ఎక్కడి నుంచైనా ప్రయోగించవచ్చు.
ఇరాన్ వద్ద ఉన్న ఇతర ఆధునిక ఆయుధాల్లో ఫతా-2, ఖోర్రామ్ షహర్-4, పవేహ్ వంటి క్షిపణులతో పాటు షాహెద్ ఆత్మాహుతి డ్రోన్లు కూడా ఉన్నాయి. ఇవి తక్కువ ఖర్చుతో తయారవుతూ, శత్రువుల రాడార్ వ్యవస్థలకు చిక్కకుండా భారీ నష్టం కలిగించే సామర్థ్యం కలిగి ఉన్నాయి. వివిధ దూరాలకు, వివిధ లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఇరాన్ వద్ద విభిన్న రకాల క్షిపణులు సిద్ధంగా ఉన్నాయి. శత్రువుల వైమానిక స్థావరాలు, సముద్ర నౌకలు, భూభాగంలోని కీలక కేంద్రాలపై దాడులు చేయడానికి వీటిని వినియోగిస్తున్నారు. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ నుంచి ఎలాంటి ప్రతిదాడులు వచ్చినా, ఇరాన్ తక్షణమే తన క్షిపణి వ్యవస్థలతో ప్రతిస్పందిస్తోంది.
గత కొన్ని దశాబ్దాల్లో ఇరాన్ తన క్షిపణి సాంకేతికతను స్వదేశీ స్థాయిలో అభివృద్ధి చేసుకుంది. భూగర్భ క్షిపణి నిల్వ కేంద్రాల నుంచి అవసరమైనప్పుడు ఆయుధాలను బయటకు తీస్తూ వినియోగిస్తోంది. ఇంకా పూర్తిగా వెలుగులోకి రాని రహస్య క్షిపణులు కూడా ఇరాన్ వద్ద ఉండొచ్చని రక్షణ నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. యుద్ధం ప్రారంభమై 2 వారాలు గడిచినా, ఇరాన్ తన దాడి సామర్థ్యాన్ని తగ్గించకుండా కొనసాగించడం ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యానికి గురి చేస్తోంది.
ప్రస్తుత యుద్ధ పరిస్థితుల్లో సాంప్రదాయ సరిహద్దు పోరాటాల కంటే, దూర ప్రాంతాల నుంచి క్షిపణులు, డ్రోన్ల ద్వారా దాడులు చేయడం ప్రధానంగా మారింది. ఆధునిక సాంకేతికత కారణంగా యుద్ధాల స్వరూపం పూర్తిగా మారిపోయింది. ఒకే క్షిపణి భారీ నష్టం కలిగించే స్థాయికి ఆయుధాలు అభివృద్ధి చెందాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఇరాన్ తన వ్యూహాలను మార్చుకుంటూ సమయానికి తగిన విధంగా ఒక్కో దాడిని అమలు చేస్తోంది. భారీ సంఖ్యలో ఒకేసారి దాడులు చేయకుండా, దశల వారీగా క్షిపణులను ప్రయోగించడం ద్వారా శత్రు రక్షణ వ్యవస్థలను గందరగోళానికి గురి చేస్తోంది.
ఇరాన్ దాడుల ప్రభావంతో గల్ఫ్ ప్రాంతాల్లోని అమెరికా స్థావరాలు, ఇజ్రాయెల్ మౌలిక సదుపాయాలు గణనీయంగా దెబ్బతిన్నాయి. హర్మూజ్ జలసంధిపై ప్రభావం చూపడంతో ప్రపంచ చమురు సరఫరా గొలుసు కూడా దెబ్బతింది. ఇది భారత్ సహా అనేక దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలపై ప్రభావం చూపుతోంది. మరోవైపు అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న అంశాలు ఇరాన్ అణు కార్యక్రమాన్ని నిలిపివేయడం, అక్కడి పాలనలో మార్పులు తీసుకురావడం. అయితే ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ఆ లక్ష్యాలు సాధించడం అంత సులభం కాదని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ఇజ్రాయెల్ తన భద్రత కోసం పోరాడుతుండగా, ఇరాన్ తన మనుగడ కోసం యుద్ధాన్ని కొనసాగిస్తోంది. అమెరికా ఈ యుద్ధాన్ని త్వరగా ముగించాలని భావిస్తున్నప్పటికీ, ఇరాన్ వ్యూహాలు పోరును మరింత కాలం సాగించేలా చేస్తున్నాయి. శాంతి చర్చలపై ఎలాంటి స్పష్టత లేకపోవడంతో ఈ ఉద్రిక్తతలు ఇంకా కొనసాగనున్నాయని భావిస్తున్నారు. ఇరాన్ వద్ద ఉన్న క్షిపణి నిల్వలు పూర్తిగా ఖాళీ అయ్యే వరకు ఈ పోరు ఆగదనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.
ALSO READ: Chennai Crime: ఆటోలో వెళ్తూ మహిళపై మూత్ర విసర్జన.. కొట్టి చంపిన జనం