పాము కనిపిస్తేనే చాలామంది భయంతో వెనక్కి తగ్గుతారు. విషసర్పం కాటు వేస్తే ప్రాణాపాయం కలిగే అవకాశం ఉండటంతో అప్రమత్తంగా ఉంటారు. అయితే పామును చంపిన తర్వాత లేదా దాని తలను శరీరం నుంచి వేరు చేసిన తర్వాత కూడా ప్రమాదం పూర్తిగా తొలగిపోదనే విషయం చాలామందికి తెలియదు. పాము తల తెగిపోయిన తర్వాత కూడా కొంతసేపు నాడులు, కండరాలు స్పందించే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటాయి. అలాంటి సమయంలో తలను చేతితో తాకడం లేదా దగ్గరకు వెళ్లడం వల్ల కాటు పడే ప్రమాదం ఉంది. అందుకే చనిపోయిన పాము సైతం పూర్తిగా ప్రమాదరహితమని భావించకూడదు.
తల వేరైనా కాటు ఎలా వేస్తుంది?
క్షీరదాలతో పోలిస్తే పాముల శరీర నిర్మాణం, జీవక్రియ విధానం భిన్నంగా ఉంటాయి. సరీసృపాల జీవక్రియ సాధారణంగా నెమ్మదిగా సాగుతుంది. పాము తల శరీరం నుంచి వేరైన తర్వాత కూడా అందులోని కొన్ని నాడులు, కండరాలు కొంతకాలం స్పందించగలవు. తలకు స్పర్శ తగిలినప్పుడు లేదా దాని నోటి సమీపంలో కదలిక జరిగినప్పుడు అసంకల్పిత ప్రతిచర్యల కారణంగా దవడలు ఒక్కసారిగా మూసుకుపోయి కాటు వేయవచ్చు. ముఖ్యంగా విషసర్పం తలలో విషాన్ని కాటు ద్వారా విడుదల చేసే నిర్మాణాలు ఇంకా పనిచేసే స్థితిలో ఉంటే, ఆ కాటు ప్రాణాపాయానికి దారితీయవచ్చు. అయితే ప్రతి పాము తల గంటల తరబడి ఒకే స్థాయిలో స్పందిస్తుందని చెప్పలేం. పరిసర పరిస్థితులు, గడిచిన సమయం, పాము జాతి వంటి అంశాలపై ఇది ఆధారపడి ఉంటుంది.
విషం ఎక్కువగా విడుదలవుతుందా?
పాము కాటు వేసిన ప్రతిసారీ ఒకే పరిమాణంలో విషాన్ని విడుదల చేయదు. కొన్ని సందర్భాల్లో విషం తక్కువగా విడుదల కావచ్చు, మరికొన్ని సందర్భాల్లో ఎక్కువగా విడుదల కావచ్చు. తల తెగిపోయిన పాము కాటు వేస్తే విషం మొత్తం ఒకేసారి విడుదలవుతుందని చెప్పడానికి ఆధారాలు లేవు. అయినప్పటికీ, తల వేరైన పాము కాటును తేలికగా తీసుకోకూడదు. విషం శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తే తీవ్ర ఆరోగ్య సమస్యలు తలెత్తవచ్చు. అందువల్ల పాము తల నుంచి దూరంగా ఉండటమే సురక్షితమైన మార్గం.
నిపుణులు చెప్పే జాగ్రత్తలు
పాము చనిపోయినట్లు కనిపించినా, దాని తల తెగిపోయినా చేతులతో తాకకూడదు. కర్రతో కదిలించడం, పారేయడం లేదా ఇతర పరికరాలతో పట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించడం కూడా ప్రమాదకరమే. పాము కనిపిస్తే దానికి దూరంగా ఉండి, అటవీ శాఖ సిబ్బంది లేదా శిక్షణ పొందిన పాములు పట్టేవారికి సమాచారం ఇవ్వాలి. ఎవరైనా పాము కాటుకు గురైతే వెంటనే ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్లాలి. గాయాన్ని కోయడం, విషాన్ని నోటితో పీల్చడం, గట్టిగా కట్టడం వంటి పద్ధతులకు దూరంగా ఉండాలి. పాము తల తెగిపోయిన తర్వాత కూడా కొంతకాలం ప్రమాదకరంగా ఉండగలదనే విషయం గుర్తుంచుకోవడం ప్రాణరక్షణకు కీలకం.