Weather Science: వర్షాకాలం ప్రారంభమైతే ఆకాశం నల్లటి మేఘాలతో కమ్ముకోవడం, ఆ తర్వాత మెరుపులు మెరవడం, ఉరుములు వినిపించడం సహజం. చాలా మంది వర్షం కురిసే ముందు వినిపించే ఈ భారీ శబ్దాల గురించి ఆసక్తిగా ఆలోచిస్తుంటారు. అసలు ఉరుములు ఎందుకు వస్తాయి? మెరుపులు, ఉరుముల మధ్య సంబంధం ఏమిటి? అనే విషయాలను ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
ఆకాశంలో కనిపించే మేఘాలు నీటి బిందువులు, మంచు స్ఫటికాలతో ఏర్పడతాయి. గాలుల ప్రభావంతో ఈ మేఘాలు ఒకదానికొకటి ఢీకొనడం, రాపిడి చెందడం వల్ల వాటిలో విద్యుత్ ఛార్జీలు ఏర్పడతాయి. సాధారణంగా మేఘాల పైభాగంలో ధనాత్మక ఛార్జీలు, దిగువ భాగంలో రుణాత్మక ఛార్జీలు పేరుకుపోతాయి.
ఈ ఛార్జీల మధ్య వ్యత్యాసం ఎక్కువైనప్పుడు విద్యుత్ విడుదల అవుతుంది. ఆ సమయంలో ఆకాశంలో ఒక్కసారిగా కనిపించే ప్రకాశవంతమైన కాంతినే మెరుపు అంటారు. మెరుపు సంభవించే క్షణంలో దాని చుట్టూ ఉన్న గాలి ఉష్ణోగ్రత కొన్ని వేల డిగ్రీల సెల్సియస్ వరకు వేగంగా పెరుగుతుంది.
ఈ తీవ్రమైన వేడి కారణంగా గాలి ఒక్కసారిగా విస్తరించి, వెంటనే మళ్లీ కుదించుకుంటుంది. ఈ ఆకస్మిక మార్పు వల్ల శక్తివంతమైన ధ్వని తరంగాలు ఏర్పడతాయి. మనం వినే భారీ శబ్దాన్నే ఉరుము అంటారు.
ముందుగా మెరుపు ఎందుకు కనిపిస్తుంది?
మెరుపు, ఉరుము రెండూ దాదాపు ఒకేసారి ఏర్పడతాయి. అయితే కాంతి వేగం శబ్దం వేగం కంటే చాలా ఎక్కువ. అందువల్ల ముందుగా మెరుపు కనిపిస్తుంది. కొన్ని క్షణాల తర్వాత ఉరుము వినిపిస్తుంది. మెరుపు కనిపించి ఉరుము వినిపించడానికి పట్టే సమయం ఆధారంగా తుఫాను లేదా వర్ష మేఘాలు ఎంత దూరంలో ఉన్నాయో కూడా అంచనా వేయవచ్చు.
ప్రతి ఉరుముకు వర్షం పడుతుందా?
కొన్నిసార్లు మేఘాల్లో మెరుపులు, ఉరుములు ఏర్పడినా వర్షం భూమిని చేరకముందే ఆవిరైపోవచ్చు. అయితే సాధారణంగా ఉరుములు, మెరుపులు వర్షం కురిసే అవకాశాన్ని సూచించే సహజ సంకేతాలుగా భావిస్తారు.
ఉరుములు వచ్చినప్పుడు జాగ్రత్తలు
మెరుపులు, ఉరుములు వస్తున్న సమయంలో చెట్ల కింద నిలబడకూడదు. బహిరంగ ప్రదేశాల్లో ఉండకుండా భద్రమైన భవనాల్లో ఆశ్రయం పొందడం మంచిది. విద్యుత్ పరికరాల వినియోగాన్ని కూడా సాధ్యమైనంత వరకు తగ్గించడం సురక్షితం.
మొత్తంగా చెప్పాలంటే, వర్షం పడే ముందు వినిపించే ఉరుములు మేఘాల్లో ఏర్పడే విద్యుత్ విడుదల వల్ల సంభవించే సహజ శాస్త్రీయ ప్రక్రియ. ప్రకృతిలో జరిగే ఈ అద్భుత సంఘటన వర్షానికి ముందుమాటగా నిలుస్తుంది.
ALSO READ: Thalliki Vandanam: తల్లికి వందనం డబ్బులు మీకు వస్తాయా?.. లేదా?.. ఇలా తెలుసుకోండి