Mrigashira Karte: మృగశిర కార్తె ప్రారంభమైతే తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ప్రకృతితో పాటు ప్రజల జీవన విధానంలోనూ ప్రత్యేక మార్పులు కనిపిస్తాయి. సూర్యుడు మృగశిర నక్షత్రంలోకి ప్రవేశించడంతో ఈ కార్తె ప్రారంభమవుతుంది. వర్షాకాలానికి నాంది పలికే ఈ కాలాన్ని రైతులు అత్యంత శుభప్రదంగా భావిస్తారు. పొలాలను సిద్ధం చేయడం, దుక్కి దున్నడం, విత్తనాలు చల్లడం వంటి వ్యవసాయ పనులకు ఇదే శ్రీకారం. అయితే మృగశిర కార్తె అనగానే చాలా మందికి ముందుగా గుర్తుకు వచ్చేది చేపలు తినే సంప్రదాయం. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో గ్రామీణ ప్రాంతాల నుంచి పట్టణాల వరకు ఈ రోజున చేపల వంటకాలతో ఇళ్లన్నీ సందడిగా మారిపోతాయి. తరతరాలుగా వస్తున్న ఈ ఆచారం వెనుక ఆరోగ్య, సంప్రదాయ, ప్రకృతి సంబంధిత కారణాలు ఉన్నాయని పెద్దలు చెబుతుంటారు.
మృగశిర కార్తె రోజు చేపలు తినడం అనేది శతాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న ఒక సాంప్రదాయ ఆచారం. ఈ రోజున చాలామంది చేపల కూర వండుకుని కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి భోజనం చేస్తారు. అలాగే కొందరు ఆస్తమా, ఉబ్బసం వంటి శ్వాసకోశ సమస్యల నుంచి ఉపశమనం లభిస్తుందనే నమ్మకంతో చేప ప్రసాదాన్ని కూడా స్వీకరిస్తుంటారు. దీంతో మృగశిర కార్తె రోజు చేపలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది. అయితే ఈ సంప్రదాయం వెనుక ఉన్న ప్రధాన కారణం వాతావరణ మార్పులతో ముడిపడి ఉందని విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు.
మృగశిర కార్తెకు ముందు వచ్చే రోహిణి కార్తె కాలం తీవ్రమైన ఎండలకు ప్రసిద్ధి. ఈ సమయంలో ఉష్ణోగ్రతలు గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంటాయి. విపరీతమైన వేడి, ఉక్కపోత కారణంగా ప్రజలు తీవ్ర అసౌకర్యానికి గురవుతారు. శరీరంలో నీటి శాతం తగ్గిపోవడంతో పాటు అలసట, నిర్జలీకరణ సమస్యలు కూడా ఎదురవుతాయి. ఆ తర్వాత మృగశిర కార్తె ప్రారంభమయ్యే సమయానికి నైరుతి రుతుపవనాల ప్రభావంతో వాతావరణంలో ఒక్కసారిగా మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయి. ఆకాశం మేఘావృతమవడం, తొలి జల్లులు కురవడం, ఉష్ణోగ్రతలు తగ్గిపోవడం వంటి మార్పులు కనిపిస్తాయి.
వాతావరణం అకస్మాత్తుగా మారినప్పుడు మానవ శరీరం వెంటనే ఆ పరిస్థితులకు అలవాటు పడలేదని పూర్వకాలంలో పెద్దలు భావించేవారు. ఈ సమయంలో జలుబు, దగ్గు, వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్లు, శ్వాసకోశ సమస్యలు పెరిగే అవకాశం ఉంటుందని వారు నమ్మేవారు. అలాగే గాలిలో తేమ శాతం పెరగడం వల్ల సూక్ష్మజీవుల వ్యాప్తి కూడా ఎక్కువ అవుతుందని భావించేవారు. అందువల్ల శరీరానికి బలం ఇచ్చే ఆహారాలను తీసుకోవాలని సూచించేవారు. ఈ నేపథ్యంలోనే మృగశిర కార్తె రోజున చేపలు తినే ఆచారం ఏర్పడిందని చెబుతారు.
చేపల్లో ప్రోటీన్లు, ఖనిజాలు, విటమిన్లు, ఒమేగా-3 కొవ్వు ఆమ్లాలు సమృద్ధిగా ఉంటాయి. ఇవి శరీరానికి అవసరమైన పోషకాలను అందించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. అందుకే వాతావరణ మార్పుల సమయంలో శరీరానికి శక్తిని అందించేందుకు చేపలు ఉపయోగపడతాయని పెద్దలు నమ్ముతారు. ముఖ్యంగా శరీరాన్ని వెచ్చగా ఉంచడం, అలసట తగ్గించడం, శారీరక సామర్థ్యాన్ని పెంచడం వంటి ప్రయోజనాలు ఉంటాయని సంప్రదాయంగా విశ్వసిస్తారు. అయితే ఇవి ప్రజల్లో ఉన్న సాంప్రదాయ విశ్వాసాలు మాత్రమేనని, ఆరోగ్య సమస్యల విషయంలో వైద్య నిపుణుల సూచనలను అనుసరించడం అవసరమని గుర్తుంచుకోవాలి.
మృగశిర కార్తె ప్రారంభమైన తర్వాత రైతులు పొలం పనుల్లో నిమగ్నమవుతారు. తొలి వానలతోనే వ్యవసాయ పనులు మొదలవడంతో ఎక్కువసేపు బురదలో, తడి వాతావరణంలో పనిచేయాల్సి వస్తుంది. ఈ సమయంలో శారీరక శ్రమ కూడా పెరుగుతుంది. అందుకే శక్తివంతమైన ఆహారంగా చేపలను తీసుకునే సంప్రదాయం ఏర్పడిందని పెద్దలు చెబుతుంటారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఇప్పటికీ “మృగశిరన చేప తింటే ఏడాదంతా ఆరోగ్యంగా ఉంటారు” అనే సామెత ప్రచారంలో ఉంది. అందుకే ప్రతి ఏడాది మృగశిర కార్తె రోజు చేపల వంటకాలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇస్తూ ఈ సంప్రదాయాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు.
NOTE: పైన తెలిపిన సమాచారం కేవలం పాఠకులకు అవగాహన కోసం మాత్రమే. స్టార్ త్రినేత్రం దీనిని అధికారికంగా ధృవీకరించట్లేదు.
ALSO READ: Tragedy: ఘోర విషాదం.. పేలిపోయిన జెట్ (VIDEO)